SBD.nutag.mn

Монгол Улсын Төрийн дуулал Нийслэл хот, 21 аймгийн төв талбайд нэгэн зэрэг эгшиглэлээ

zulaa — Wed, 21 Oct 2026 09:56:51 +0800

Монгол Улсын Төрийн дуулал Нийслэл хот, 21 аймгийн төв талбайд нэгэн зэрэг эгшиглэлээ

Өнөөдөр Монгол улсын Төрийн дууллын өдөр тохиож байна. Энэ өдрийг тохиолдуулан Монгол Улсын Төрийн дууллыг өнөөдөр морин цагт эх орон даяар нэгэн зэрэг эгшиглүүллээ.

Энэхүү санаачилгыг Шинжлэх ухаан, танин мэдэхүйн “Одмөндөр” сувгийн ерөнхий найруулагч А.Гансүх эхлүүлсэн бөгөөд Нийслэлийн төв талбай болон 21 аймгийн төв талбайд 11:40 цагт Төрийн дууллыг нэгэн зэрэг эгшиглүүлж, мөн Ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчид, багш ажилтнууд сургууль дээрээ нэгдсэн байдлаар Төрийн дууллаа дуулж, хүндэтгэл үзүүлсэн юм. Монгол улсын Төрийн дууллыг анх Богд хаант Монгол улсын үед зохиох оролдлого хийж байсан гэдэг түүхчдийн яриа байдаг. Төрийн шинэ дуулал зохиох ажил 1945 онд эхэлж, 1950 онд албан ёсоор батлагдсан бөгөөд, Төрийн дууллын үгэнд 1961, 1994, 2006 онд өөрчлөлт оруулсан байна.

Монгол улсын Төрийн дуулал

Үг: Цэндийн Дамдинсүрэн

Ая: Билэгийн Дамдинсүрэн, Лувсанжамбын Мөрдорж

Дархан манай тусгаар улс

Даяар Монголын ариун голомт

Далай их дээдсийн гэгээн үйлс

Дандаа энхжин үүрд мөнхөжнө

Хамаг дэлхийн шударга улстай

Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж

Хатан зориг, бүхий л чадлаараа

Хайртай Монгол орноо мандуулъя

Өндөр төрийн минь сүлд ивээж

Өргөн түмний минь заяа түшиж

Үндэс язгуур, хэл соёлоо

Үрийн үрдээ өвлөн бадраая

Эрэлхэг Монголын золтой ардууд

Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв

Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур

Жавхлант манай орон мандтугай

Монгол Улсын эмч сувилагчид Хятадад уламжлалт хятад анагаах ухааны арга техник сурч судалж байна

zulaa — Sat, 17 Oct 2026 11:10:02 +0800

Монгол Улсын эмч сувилагчид Хятадад уламжлалт хятад анагаах ухааны арга техник сурч судалж байна.

Хятад уламжлалт анагаах ухааны арга техникийн сургалт 09-р сарын 01-ний өдөр Ганьсү мужийн уламжлалт анагаах ухааны их сургуулийн харьяа эмнэлэгт эхэлсэн байна. Монгол Улсын Говь-Алтай аймгаас ирсэн 10 эмч сувилагч 14 хоногийн хугацаанд хятад уламжлалт анагаах ухааны онол болон практик сургалтад оролцох болно.

Энэ жил Ганьсү муж болон Монгол Улсын Говь-Алтай аймаг олон улсын найрамдалт харилцаа тогтоосны 10 жилийн ой тохиож байна. Энэхүү сургалт нь хоёр талын харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг улам гүнзгийрүүлэх чухал арга хэмжээ болж байна.

Редактор : Б.АРИУХАН
Эх сурвалж : news.cn

ОХУ гал зогсоох тохиролцоог зөрчсөн гэж Зеленский буруутгав

zulaa — Sat, 17 Oct 2026 09:53:52 +0800

АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп Орос, Украиныг эрчим хүчний дэд бүтцэд харилцан халдахгүй байхаар тохиролцсон гэж мэдэгдсэнээс хэдхэн цагийн дараа ОХУ Украины эрчим хүчний зургаан байгууламжид цохилт өгсөн гэж Украины ерөнхийлөгч Володимир Зеленский мэдэгдлээ.

Халдлагын үеэр Харьков хотын эрчим хүчний байгууламж, хийн олборлолтын байгууламж, шатахуун түгээх станц болон Изюм хотын цахилгаан дамжуулах сүлжээ өртсөн тухай мэдээлжээ. Мөн Житомир мужийн эрчим хүч, төмөр замын дэд бүтэц, Донецк болон Запорожье мужийн эрчим хүчний тоног төхөөрөмжид гэмтэл учирсан байна. Гэхдээ эдгээр мэдээллийг Зеленскийгийн дурдсан зургаан байгууламжтай нэг бүрчлэн тааруулж баталгаажуулаагүй.

Зеленскийн мэдээлснээр, эрчим хүчний байгууламжуудад өгсөн цохилтын улмаас улс даяар 33 хүн гэмтжээ.

Мөн Харьков, Донецк, Запорожье мужуудад цахилгаан хангамж тасалдаж, гэмтсэн тоног төхөөрөмжид хэт ачаалал үүсэхээс сэргийлэн цахилгааны хэрэглээг хязгаарласан байна.

Түүнчлэн Киев хотын Дарницкийн дүүрэгт байрлах 25 давхар орон сууцыг нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмжөөр цохисны улмаас нэг хүн амиа алдаж, 11 хүн гэмтсэн гэж хотын дарга Виталий Кличко мэдээлжээ.

Зеленский Оросын халдлагыг АНУ-ын ерөнхийлөгчийн гал зогсоох санаачилгад өгсөн хариу гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн байна. Харин ОХУ-ын гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров "Зеленский амрах боломж хүртэх эрхгүй гэж бодож байна" гэж мэдэгдсэн байна.

Трамп Ням гаригт /2026.10.11/эрчим хүчний гал зогсоох тохиролцоо нэн даруй хэрэгжинэ гэж мэдэгдсэн. Гэсэн хэдий ч Орос уг тохиролцоог мөрдөж байгаа эсэхэд эргэлзээ үүсээд байна. Их Британи, Франц, Канад болон Европын холбоо уг санаачилгыг дэмжсэн ч Европын холбооны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас Орос тохиролцоог мөрдөж эхэлснийг хараахан нотлоогүй байгааг онцолжээ.

Энэ удаагийн гал зогсоох тохиролцоо нь Орос, Украины дайныг бүхэлд нь зогсоох бус, хоёр тал бие биеийнхээ эрчим хүчний дэд бүтэц рүү довтлохоо түр зогсоох тухай санал байв. Гэхдээ Трамп тохиролцоо байгуулсан гэж зарлахдаа нарийвчилсан нөхцөл, хэрэгжүүлэх механизмыг тайлбарлаагүй. Орос, Украин сүүлийн саруудад харилцан эрчим хүчний дэд бүтэц рүү довтолж, түлш, цахилгаан хангамжид доголдол үүсгэсээр байна. "BBC"-ийн дүн шинжилгээгээр, 2026 онд Украины Оросын хяналтад байдаг газрын тос, байгалийн хийн байгууламжуудад өгсөн цохилтын тоо өмнөх оны мөн үеэс хоёр дахин нэмэгджээ.

ЭХ СУРВАЛЖ: BBC

Дүүжин тээвэр секундэд 21 метрийн хурдтай салхийг тэсвэрлэх чадвартай

zulaa — Wed, 14 Oct 2026 16:25:02 +0800

Дүүжин тээвэр ирэх арванхоёрдугаар сарын 15-нд ашиглалтад орж, иргэд зорчиж эхэлнэ. Өдгөө туршилт тохируулгын ажил үргэлжилж байгаа юм. Тэгвэл дүүжин замын тээвэр салхи, шуургатай үед хэрхэн аюулгүй ажиллах талаар Инженер М.Гэрсэнз мэдээлэл өглөө.

Тэрбээр "Иргэдийн түгээмэл асууж байгаа асуултуудын нэг болох салхи шуургатай үед манай дүүжин замын тээврийн систем аюулгүй байдлаа хэрхэн хангаж ажиллах вэ гэдэг асуултад хариулт өгье.

Манай үндсэн систем 21 метр секундийн хурдтай салхийг бүрэн тэсвэрлэх чадвартай. Нийт 19 тулгуурын гурван тулгуур дээр салхины хурд болон зүг чигийг хэмжих мэдрэгчүүд байрласан байгаа. Манай дэд системийн хувьд салхины хурд 21 метр секундэд хүрэх хязгаарын 80 орчим хувь буюу ойролцоогоор 16 метр секунд болоход диспетчерийн өрөөнд анхааруулга ирнэ. Ингэснээр үндсэн системийн хурдыг секундэд 6 метрээс 1.5-2 метр болгон бууруулж, зорчигчдыг аюулгүй байдлаар, удаашруулсан хурдаар хоёр буудал руу буулгах зохион байгуулалт хэрэгжих төлөвлөгөөтэй ажиллаж байгаа. Улаанбаатар хотын жилийн дундаж салхины хурд ойролцоогоор секундэд 1.5-3 метр байдаг. Сүүлийн 10 жилийн хугацаанд салхины хамгийн өндөр хурд секундэд 20 метрт хүрч байсан юм байна. Тэгэхээр манай систем секундэд 21 метрийн хурдтай салхийг бүрэн тэсвэрлэх чадвартай. Үүнд үндэслэн аюулгүй байдлын тооцооллыг хийж гаргасан байгаа. Манай диспетчер системд үндсэн хяналтаа тавьж ажиллана" гэлээ.

Баавгайн эрсдэлийг бууруулахад 1 тэрбум төгрөг шийдвэрлэв

zulaa — Tue, 13 Oct 2026 09:19:32 +0800

Суурьшлын бүсэд хүрэн баавгай орж ирсний улмаас хүний амь нас хохирсон хэрэгтэй холбогдуулан иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах, эрсдэлийг бууруулах шуурхай арга хэмжээ авахыг Ерөнхий сайд Н.Учрал холбогдох байгууллагын удирдлагуудад үүрэг болголоо. Тэрбээр амиа алдсан иргэний ар гэр, төрөл төрөгсдөд Засгийн газрын нэрийн өмнөөс гүн эмгэнэл илэрхийлжээ.

Ерөнхий сайд иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах арга хэмжээг хууль, эрх зүйн өөрчлөлт хүлээлгүйгээр шуурхай хэрэгжүүлэх шаардлагатайг онцолсон байна. Энэ хүрээнд цагдаа, дотоодын цэрэг, Зэвсэгт хүчин, байгаль хамгаалагчид болон мэргэжлийн анчдын багийг эрсдэлтэй бүсэд ажиллуулж, холбогдох мэргэжлийн байгууллагуудыг 24 цагаар үүрэг гүйцэтгүүлэхээр болжээ. Мөн Улсын онцгой комисст иргэдэд шаардлагатай мэдээллийг өдөр бүр хүргэх үүрэг өгсөн байна.

Мөн баавгайг барих, тээвэрлэх, тохиромжтой нутагт шилжүүлэн нутагшуулах ажлыг шуурхай зохион байгуулахыг холбогдох байгууллагуудад даалгажээ. Энэ ажилд шаардлагатай унтуулгын буу, эм, урвалж бодис, багаж хэрэгслийг хил, гаалиар шуурхай нэвтрүүлэхэд зориулан нэг тэрбум төгрөгийн санхүүжилт шийдвэрлэсэн байна.

Үүнээс гадна техник, технологийн дэвшлийг ашиглан баавгайн тоо толгойн талаарх мэдээллийг гаргаж, хэрэгжүүлж буй арга хэмжээний явц, үр дүнд хяналт тавьж ажиллахыг холбогдох албан тушаалтнуудад үүрэг болгосныг Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.

Энэ жил 1.1 сая тонн ургац хураан авч, улаанбуудай, гурил, төмсний хэрэгцээгээ 100 хувь хангана

zulaa — Mon, 12 Oct 2026 15:29:49 +0800

2026 оны ургацын баланс эерэг гарч, 1.1 сая тонн ургац хураан авч улаанбуудай, гурил, төмсний хэрэгцээгээ 100, хүнсний ногооны 70 орчим хувийг хангах төлөв гарчээ. Улсын хэмжээнд үр тарианы ургац хураалт 70, төмснийх 90, хүнсний ногооных 70, тэжээлийн таримлынх 50, тосны ургамлын ургац хураалт 30 орчим хувьтай байна.

“Энэ жил газар тариалангийн түүхэнд хамгийн өндөр ургац хураан авах гэж байна. 1988 оны ургацын амжилтыг эвдсэн жил болж байна” гэж Сэлэнгийн тариаланчид Ерөнхий сайд Н.Учралтай уулзах үеэрээ ярьж байлаа.

Мөн “Төр, засгаас анхаарч шатахуун тосоор хангаж, ургацаа хураан авч байна. Засгийн газар 100,000 тонн улаанбуудайн нөөц бүрдүүлж буй нь маш зөв бодлого” гэж Монгол Улсын гавьяат механикжуулагч Б.Ганболд хэлэв.

Газар тариалангийн салбар байгаль цаг уур, түлш шатахуун, эрчим хүч, техник тоног төхөөрөмж, зам тээвэр, ажиллах хүч зэрэг олон хүчин зүйлээс хамааралтай тул Засгийн газраас онцгойлон анхаарч, бодлогын дэмжлэг үзүүлж байна. Тариалалт, уринш боловсруулалт, ургац хураалтад зориулж Засгийн газраас хариуцан төлөх хүүгийн дэмжлэгтэй эргэлтийн хөрөнгийн зээл олгож, санхүүгийн дарамтыг бууруулах, тариалангийн гаралтай бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтийг тогтворжуулахад анхаарч ажиллаж байгаагаа Ерөнхий сайд илэрхийлээд цаашид цаашид;

-Хүнсний улаанбуудайн болон дотоодын ургацаас хураан авч зах зээлд борлуулсан хүнсний ногоонд урамшуулал олгох;

-Атар-IV аяны хүрээнд Засгийн газраас хариуцан төлөх зээлийн хүүгийн хөнгөлөлтийг үргэлжлүүлэх;

-Тэжээлийн таримлын үр үржүүлэх, ган өвчин хортонд тэсвэртэй сортын нөөц бүрдүүлэх;

-Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн хүрээнд тариалан эрхлэгчдэд тариалангийн үйлдвэрлэлийн технологит хугацаанд зөвлөн туслах үйлчилгээ нэвтрүүлэхэд Засгийн газраас дэмжиж ажиллана гэлээ.

Энэ онд тариалан бүхий 880 иргэн, аж ахуйн нэгжид 138.0 тэрбум төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийг арилжааны долоон банкаар дамжуулан олгожээ. Ургацын урьдчилсан балансаар 555.3 мянган тонн үр тариа, үүнээс 497.1 мянган тонн улаанбуудай, 168.2 мянган тонн төмс, 218.4 мянган тонн хүнсний ногоо, 50.4 мянган тонн тосны ургамал, 201.8 мянган тонн малын тэжээлийн ургамал тус тус хураан авах төлөв гарчээ.

Сэрэмжлүүлэг: СБД-ийн 20-р хороо, СХД-ийн 21-р хорооны оршин суугчид болгоомжтой байна уу

zulaa — Thu, 08 Oct 2026 14:41:53 +0800

Өнгөрсөн шөнө 01.00 цаг орчимд БЗД-ийн 35-р хорооны нутаг дэвсгэр Улиастайн амны Бурхант хошуунд орж ирсэн хүрэн баавгай айлын гэр рүү халдсан хэрэг гарсан. Улмаар 50 настай эрэгтэй газар дээрээ нас барж, 40 настай эмэгтэй хүнд гэмтэлтэй ГССҮТ-д эмчлүүлж байна.

Хэрэг гарсан БЗД-ийн 35-р хороо нь СБД-ийн 20-р хорооны нутаг дэвсгэртэй залгаа бөгөөд дээд эхээрээ СХД-ийн 21-р хорооны нутаг дэвсгэртэй залгаа аж.

Тиймээс дээрх хороонуудаар баавгай дамжин гүйх магадлал өндөр тул оршин суугчдыг сэрэмжтэй байхыг холбогдох газраас анхааруулж байна. Баавгайг одоогоор олоогүй бөгөөд эрэн хайх ажиллагааг хүч нэмэн үргэлжлүүлж байна.

26 хувийн нэмэгдэлд хоног ойртлоо: Багш нарын цалинг 3.5 саяд хүргэх амлалт биелэх үү?

zulaa — Tue, 06 Oct 2026 09:35:06 +0800

Багш нарын цалинг ирэх арваннэгдүгээр сарын 1-нээс дахин 26 хувиар нэмэгдүүлэх Засгийн газрын амлалт хэрэгжих хугацаа ойртож байна. Гэвч нэмэгдлийг санхүүжүүлэхэд шаардлагатай төсвийн тодотгол одоогоор батлагдаагүй байгаа нь анхаарал татаж байна.

Засгийн газар багш нарын цалинг 2026 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс 50 хувиар нэмэгдүүлсэн. Харин дараагийн шатны 26 хувийн нэмэгдлийг арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжүүлж, багшийн цалинг дунджаар 3.5 сая төгрөгт хүргэхээр өмнө нь тохиролцсон юм.

Энэхүү тохиролцоо нь өнгөрсөн онд улс орон даяар өрнөсөн багш нарын ажил хаялтыг зогсоох гол нөхцөл болсон. Тухайн үед багш нар цалингаа 3.5 сая төгрөгт хүргэх шаардлага тавьж, 10 гаруй хоног ажил хаяснаас гадна төв талбайд суулт хийж байв.

Багш нарын зүгээс цалин хөлсний асуудлаас гадна ажлын ачаалал их, анги дүүргэлт өндөр, ажиллах орчин хангалтгүй байгаа нь боловсролын салбарын хүний нөөцийн хомсдолд нөлөөлж буйг онцолж байсан.

Багш нарын цалин одоо хэд байгаа вэ?

Нэгдүгээр сараас хэрэгжсэн 50 хувийн нэмэгдлийн дараах багш нарын цалин нь ажилласан жил, мэргэжлийн зэрэг, анги даалт, илүү цаг болон ажиллаж буй газрын байршлаас хамааран харилцан адилгүй байна.

Тухайлбал, шинээр ажиллаж буй багш нэмэгдлүүдээ тооцуулахад:

Нийслэлд: 2.9 сая төгрөг орчим
Аймагт: 3.2 сая төгрөг орчим
Суманд: 3.5 сая төгрөг орчим

Харин 20-иос дээш жил ажилласан туршлагатай багшийн хувьд цалин:

Нийслэлд: 3.5 сая төгрөг
Аймагт: 3.8 сая төгрөг
Суманд: 4.1 сая төгрөгт хүрч байна.

Ингээд ирэх арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжүүлэхээр амласан 26 хувийн нэмэгдэл бодитоор хэрэгжих эсэх нь багш нарын анхаарлын төвд байна. Үүний зэрэгцээ нэмэгдлийг санхүүжүүлэх төсвийн тодотгол хэзээ батлагдах нь тодорхойгүй байгаа нь Засгийн газрын амлалтын хэрэгжилтэд эргэлзээ үүсгэж байна.

102 тусгай дугаарт 2048 гомдол, мэдээлэл бүртгэгджээ

zulaa — Thu, 01 Oct 2026 16:22:15 +0800

Цагдаагийн ерөнхий газрын 102 тусгай дугаарын утсанд 2026 оны есдүгээр сарын 28-ны өдөр иргэдээс нийт 2048 гомдол, мэдээлэл иржээ.

Тус өдөр бүртгэгдсэн мэдээллээс 528 нь зөрчил, 113 нь гэмт хэргийн шинжтэй дуудлага байсан байна. Мөн 98 иргэн эрүүлжүүлэгдсэн бол согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 91 зөрчил бүртгэгджээ.

Түүнчлэн хүүхэд, гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй холбоотой 52, хулгайлах гэмт хэргийн 16, залилах гэмт хэргийн 13 тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Харин өмнө үйлдэгдсэн 11 хэргийг нөхөн илрүүлж, шуурхай ажиллагааны хүрээнд 3 хэргийг илрүүлжээ.

Ерөнхий сайд Н.Учрал: Хөнгөлөлттэй зээлийн бодлогоор хөдөө аж ахуйн салбараа дэмжинэ

zulaa — Thu, 24 Sep 2026 10:36:16 +0800

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал “Намрын ногоон өдрүүд- Үндэсний үйлдвэрлэл 2026” өргөтгөсөн худалдаанд оролцож буй тариаланч, ногоочидтой уулзаж, Засгийн газрын бодлого шийдвэрээ танилцуулж, санал хүсэлтийг нь сонсов.

Ерөнхий сайд “Энэ бол жирийн нэг үзэсгэлэн худалдаа биш. Тариаланчдын тарьсан үр, малчдын өсгөсөн мал, үйлдвэрлэгчдийн ур ухаан, хөдөлмөрөөр бүтсэн бүтээгдэхүүн бүрийн цаана эх орныхоо хөгжилд оруулж буй бодит хувь нэмэр бий.

Засгийн газрын “Чөлөөлье” үндэсний санаачилгын хүрээнд хөдөлмөр эрхэлж буй хэн бүрийг дэмжих бодлого, үйл ажиллагаа анх удаа ирэх оны төсөв, энэ жилийн төсвийн тодотголоор биеллээ олно. Засгийн газар худалдаа, үйлчилгээ эрхлэхэд шаардлагатай зарим бүртгэл, зөвшөөрлийг хялбаршуулж, төрийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр авах боломж бүрдүүлсэн. УИХ-ын хаврын чуулганаар батлуулсан Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай хууль, Зөвшөөрлийн тухай хууль баялаг бүтээгчдээ дэмжих бодит алхам болсон.

Мөн татварын хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийг баталснаар ирэх жил 15,000 ажлын байр бий болно. Эдгээр ажлын байрыг бий болгох тулгуур, түшиг салбар нь хөдөө аж ахуй. Тиймээс Төрийн банкны 1.1 их наяд төгрөгийн хөнгөлөлттэй зээлийн тодорхой хувийг хөдөө аж ахуйн салбарт зарцуулна. Мөн анх удаа улсын төсвөөр төмс, хүнсний ногоо нөөцөлнө, мөн 100,000 тонн улаанбуудай нөөцөлж зорилтот бүлэгтээ хүргэнэ. Бидний дэвшүүлсэн бодлого, үйл ажиллагаа амьдралд биеллээ олох эсэхийг төсөв батлагдсаны дараа ард түмэн шүүн тунгаана” гэлээ.

21 дэх жилдээ болж буй энэхүү өргөтгөсөн худалдаанд нийслэл, 21 аймаг, брэнд бүтээгдэхүүнүүдээ дэлгэжээ. Үзэсгэлэн худалдаанд оролцогчид үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжиж буй Ерөнхий сайдад талархаж буйгаа илэрхийлж байлаа. “Намрын ногоон өдрүүд- Үндэсний үйлдвэрлэл 2026” өргөтгөсөн худалдаа энэ сарын 27-нд дуусах байсныг тариаланч, ногоочдын хүсэлтээр долоо хоног сунгахаар боллоо.