Энэхүү шуугиант хэрэг Балбын аялал жуулчлалын салбарыг ганхуулж, даатгалын компаниуд тус улсаас, журмаа чангатгана гэсэн болгоомжлол төрүүлээд байна.

Мөрдөгчид хөтөч, нисдэг тэрэгний компани, эмнэлгүүд хамтран эмнэлгийн яаралтай тусламжийг зохиомол байдлаар бий болгосон гэж үзэж байна. Тухайлбал, өндрийн өвчний шинж тэмдэг үүсгэхийн тулд хүнсний сода, Диамокс эмийг их тунгаар өгөх, хэт их шингэн уулгах зэрэг аргыг ашигласан аж. Үүний дараа уулчдад үнэтэй нисдэг тэргээр үйлчлүүлэхийг шаардаж, хуурамч онош, баримт бичиг бүрдүүлэн даатгалын төлбөр авсан байна. Цагдаа нарын мэдээлснээр энэ схем 2022–2025 оны хооронд явагдаж, нийт 2,320 ажиллагаанаас 317 нь хуурамч аврах ажиллагаа байсан бөгөөд 19.69 сая ам.долларын хуурамч нэхэмжлэл гарсан байна.

Зарим хэвлэлүүд аврах ажиллагааг зөвтгөхийн тулд жуулчдыг санаатайгаар хордуулсан гэж мэдээлсэн ч Балбын Төв мөрдөх товчоо үүнийг “үл ойлголцол” хэмээн няцааж, нотлох баримт байхгүй гэж мэдэгджээ. Төв мөрдөх товчооноос  олон сарын турш хийсэн шалгалтаар хоол хүнсэнд хорт бодис илрээгүй гэж мэдэгдсэн ч жуулчдад үзүүлсэн шахалт, албадлагын аргыг үргэлжлүүлэн шалгаж байгаа аж. Ийнхүү зарим мэдээллийг эрх баригчдын зүгээс няцаасан нь зарим хэвлэл мэдээллийн мэдээлэл болон мөрдөн шалгах байгууллагын дүгнэлт хооронд зөрүү байгааг харуулж байна.

 

 

Эверестийн гэх тодотголтой луйвар илчлэгдсэнээр аяллын захиалга цуцлагдаж, аюулгүй байдлын талаарх болгоомжлол нэмэгдэж, Балбын нэр хүндэд сэв суулгаж байна. Олон улсын хэд хэдэн даатгалын компани Балбын уулын аяллын даатгалаас татгалзаж, өндөр эрсдэлтэй гэж үзсэн тул олон жуулчин аврагдах баталгаагүй болоод байна. Салбарын туршлагатай шерпа нар цөөн хэдэн хүний буруу үйлдэл олон үеийн амьжиргаагаа залгуулж ирсэн үйл ажиллагаанд нь сөргөөр нөлөөлж болзошгүйг анхааруулж байна.

Балбын Аялал жуулчлалын газар болон Уулын спортын холбоо уг үйлдлийг буруушааж, дахин давтагдахаас сэргийлэхийн тулд хяналтыг чангатгана гэж мэдэгджээ. Үүнтэй холбогдуулан нисдэг тэргээр нүүлгэн шилжүүлэлт явуулах болон даатгалын нэхэмжлэл гаргах дүрмийг чангатгана гэсэн хүлээлттэй байна. Энэхүү дуулиан хаврын авиралтын улирал эхлэхтэй давхцаж байгаа тул Балбын уулын аяллын нэр сэргээх шаардлагатай болоод байна.

Гэтэл нефтийн компаниуд үүнийг ашиглан өдөр бүр үнээ өсгөхөөр оролдож магадгүй гэсэн болгоомжлол бий болжээ. Амралтын өдрүүдэд бирж дээр арилжаа явагдаагүй атал үнэ өссөн нь ийнхүү болгоомжлоход хүргэсэн байна. Одоогоор өдөр бүр үнэ өсөх давтамж буурсан хэдий ч зах зээлийн нөхцөл байдал сайжрах төлөв харагдахгүй байна.

Зүүн хилийн орчимд амьдардаг германчууд шатахууны саваа дүүргэхийн тулд Польш руу явж, дунджаар 70-80 центээр хямд бензин ба дизель түлш худалдан авч байна. Иймээс Германы автомашины клуб /ADAC/ бензин ба дизель түлшний татварыг түр хугацаанд бууруулахыг санал болгосон бөгөөд ингэснээр дизелийн үнэ 15 орчим центээр хямдарна гэж тооцоолжээ. Мөн “австрийн загвар”-ыг зөрчсөн тохиолдолд 100 мянган еврогоор торгодог болохыг сануулаад, монополийн эсрэг хуулийг чангатгахыг Холбооны картелийн газарт хандан уриалсан байна. 

Тиймдээ ч хувийн хэвшлийн өмчилж байгаа хэсгийг Хотын мэдэлд шилжүүлэхтэй холбоотой УДШ-ийн шийдвэр гарсан байна. Гэхдээ Улсын дээд шүүхийн хяналтын шатны Захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2023 оны аравдугаар дугаар сарын 2-ны өдрийн 61 дүгээр тогтоолын хянавал хэсгийн 17-д “... Тус компанийг үүсгэн байгуулахад оруулсан хувьцаа эзэмшигч нарын хөрөнгө оруулалт болон өнөөдрийг хүртэл авсан ногдол ашиг, одоо байгаа хөрөнгийн үнэ цэн зэргийг харьцуулахад талуудын анх оруулсан хөрөнгийн хэмжээг тооцох, буцаах зэрэг асуудлыг бүрэн шийдвэрлэлгүйгээр хариуцагч нараас дундын компанийн хөрөнгийг шууд нийслэлийн өмчид бүртгэн, хувьчлах хөрөнгийн жагсаалтад оруулсан нь буруу” энэ бүхнийг хоёр талаасаа хэлэлцэж шийдвэрлэж дуусгах ёстой гэснийг хэрэгжүүлэх ёстой болсон. Улсын Дээд шүүхийн дээрх тогтоолын хянавал хэсгийн 17 дахь хэсэгт хийсэн дүгнэлтээр “Дун өргөө” ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигчид болох хувийн хэвшлийн “Хар дун” ХХК болон НЗДТГ-ын цаашид хийх ажиллагааг тогтоогоод өгчихсөн гэсэн үг. Тиймээс НЗДТГ-ын 2025 оны хоёрдугаар сарын 20-ны өдрийн А/266 дугаар “Ажлын хэсэг байгуулах тухай” захирамжаар энэхүү ажиллагаануудыг хийж гүйцэтгэх ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тэгээд хоёр тал хэлцэл хийгээд явж байжээ. Тодруулбал, “Дун өргөө” ХХК дахь “Хар дун” ХХК-ийн эзэмшлийн хувьцааг Нийслэлийн өмчид хэрхэн, ямар нөхцөлөөр шилжүүлэх ажиллагааг амжилттай явуулж, эхний хоёр асуудал буюу компанийг үүсгэн байгуулахад оруулсан хувьцаа эзэмшигч нарын хөрөнгө оруулалт болон өнөөдрийг хүртэл авсан ногдол ашигтай холбоотой асуудал дээр хоёр талаар харилцан ажлын хэсгийн хүрээнд ойлголцож баталгаажуулаад явж байгаа аж. Харин “одоо байгаа хөрөнгийн үнэ цэн зэргийг харьцуулахад талуудын анх оруулсан хөрөнгийн хэмжээг тооцох”-той холбоотой асуудал дээр хувийн хэвшлийн талаас хөрөнгийн үнэлгээ хийлгэснээ хотын талд уламжилж, нөгөө талаас өөр компаниар үнэлгээ хийлгэх эсэх талаар саналыг авахаар албан тоот өгсөн байна. Өөрөөр хэлбэл Дээд шүүхийн шийдвэрийг хэрэгжүүлэх процесс үргэлжилж байна гэсэн үг. Мөн түүнчлэн хувийн хэвшлийн тал Улсын дээд шүүхийн шийдвэрийг хэрэгжүүлэх ёстой гэдэг дээр хотын талтай маргаагүй, харин эцэслэн гарсан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх процесс хуулийн дагуу явагдах ёстой гэдэг дээр байр сууриа илэрхийлж хамтран ажиллаж, процесс үргэлжилж байхад хэдхэн өдрийн өмнө гэнэтхэн “Дун өргөө” ХХК-ийн мэдээлэл opendata.burtgel.gov.mn сангаас арчигдсан байх нь тэр. Яагаад ийм болсны учир нь өнөөдрийг хүртэлт олдоогүй байна. Хуулиар бол аль нэг компанийг бүртгэлээс хассан, эсвэл татан буулгасан тохиолдолд тухайн компанийн мэдээллийг бүртгэлийн сангаас харах боломжгүй буюу бүртгэлийг хүчингүй болгодог. Хотын удирдлага, Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газар нь хувийн хэвшлийн “Хар дун”, Нийслэлийн өмчийн харилцааны газрын хамтран эзэмшиж байсан компанийн мэдээллийг opendata.burtgel.gov.mn сангаас хасуулсан явдал нь Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийг зөрчсөн. Уг хуулийн 26 дугаар зүйлээр хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлээс хасахтай холбоотой харилцааг хуульчилсан байдаг. Өөрөөр хэлбэл, “Дун өргөө” ХХК-ийн хувьд тус хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1 дэх хэсэгт “Санхүүгийн тайлангаа найм ба түүнээс дээш улирал дараалан гаргаагүй, харилцагч санхүүгийн байгууллагад илгээж баталгаажуулаагүй хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлээс хасах талаар санхүү, төсвийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагын санал” гэсэн үндэслэлүүдийн аль нь ч бүрдээгүй. Тиймээс улсын бүртгэлээс хасах үндэслэлгүй байгаа юм. Мөн Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 23 дугаар зүйлд заасны дагуу “Дун өргөө” ХХК-ийг татан буулгах шийдвэр гараагүй. Харин ч тус компанийн хувьцаа эзэмшигчид хамтран хэрхэн, ямар нөхцөлөөр Нийслэлийн өмчид шилжүүлэхтэй холбоотой Улсын Дээд шүүхийн хяналтын шатны Захиргааны хэргийн шүүх хуралдааны 2023 оны аравдугаар сарын 02-ны өдрийн 61 дүгээр тогтоолд заасан ажиллагааг амжилттай хэрэгжүүлж байна. Түүнчлэн “Дун өргөө” ХХК-ийг улсын бүртгэлээс хасах эсхүл татан буулгах аль ч тохиолдолд түүний 75 хувийн хувьцаа эзэмшигч болох “Хар дун”ХХК-д Захиргааны ерөнхий хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1-д “Захиргааны акт, захиргааны гэрээг батлан гаргахын өмнө эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдөж болзошгүй этгээдэд захиргааны шийдвэр гаргахад ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлын талаар тайлбар, санал гаргах боломж олгоно” гэж заасны дагуу сонсох ажиллагаа хийх ёстой. Үүнийг хийгээгүй буюу тус компанид огт мэдэгдээгүй. Үүнээс гадна, Захиргааны ерөнхий хуулийн 28 дугаар зүйлд сонсох ажиллагаа хийхгүй байх буюу эрх нь хөндөгдөж буй этгээдэд мэдэгдэхгүй байх тохиолдлуудыг хуульчилсан бөгөөд хуулийн этгээдийг улсын бүртгэлээс хасах эсхүл татан буулгах асуудал нь үүнд огт хамаарахгүй юм байна.

Ингээд үргэлжлүүлээд байвал Х.Нямбаатар нь Монгол Улсын нэр бүхий хуулиудын заалтууд, Монгол Улсын Дээд шүүхийн тогтоолыг зөрчсөн нь ил тодорхой байгаа юм. Улстөржилт, уур хоёртоо улайрч хууль зөрчиж, үг үсэггүй зөв хэрэгжүүлэх ёстой Дээд шүүхийн шийдвэрийг алдагдуулж болохгүй.

Арга хэмжээг нээж Засаг дарга М.Алтангэрэл “Сүхбаатар дүүрэг 2026 оныг “Хүүхдийн хөгжлийн дэмжих жил” болгон зарлаж, зорилтот жилийнхээ хүрээнд хүүхэд, багачуудынхаа сурч, хөгжих таатай орчныг бүрдүүлэхээр хэд хэдэн томоохон бүтээн байгуулалтыг хийхээр төлөвлөсний нэг нь өнөөдрийн үйл явдал.

7 дугаар хороонд улсын ганцхан 135-р цэцэрлэг байдаг. Энэ цэцэрлэг хамран сурах тойргийн дагуу 7, 8-р хорооны хүүхдүүдийг авдаг. Тийм учраас цэцэрлэг нэн шаардлагатай гэсэн иргэдийн саналын дагуу дүүргийн төсвийн хөрөнгө оруулалтаар энэ цэцэрлэгийг барьж байгаа юм. 2024 онд энэ 2-р сургууль орчмоос нийтдээ 123 гарааш буулгаж, өнгөрсөн жилээс газар чөлөөлөлт хийсэн байршлууддаа оршин суугчдын саналын дагуу авто зогсоол болон хүүхдийн тоглоомын талбайн тохижилтыг үе шаттай хийж байгаа” гэдгийг тодотгов.

Цэцэрлэгийн барилгын гүйцэтгэгчээр “Дуутын нуруу” ХХК ажиллах бөгөөд ирэх намар ашиглалтад оруулах төлөвлөлттэй юм.

Трампын хэлснээр АНУ Ормузын хоолойн асуудалд “цаашид оролцохгүй” бөгөөд бусад орнуудыг “өөрсдөө нефть олж авах”-ыг уриалжээ. Үүний зэрэгцээ АНУ-д шатахууны дундаж үнэ нэг галлон нь 4 ам.долларт хүрч, 2022 оноос хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрээд байна.

Трампын засаг захиргаа дайныг ойрын хугацаанд дуусгах боломжтой гэж үзэж байгаа бөгөөд АНУ зорилгодоо хүрч байгаа гэж мэдэгдсээр байна. АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио “Бид хэдэн сарын биш, хэдхэн долоо хоногийн дотор зорилгодоо хүрнэ” гэж ABC News-т ярьжээ. Гэсэн хэдий ч АНУ-ын дайны зорилтууд тодорхой бус, байнга өөрчлөгдөж байгаа нь анхаарал татаж байна. Анх Батлан хамгаалахын сайд Пит Хэгсэт дөрвөн үндсэн зорилтыг дурдсан. Үүнд:

Харин удалгүй Трамп эдгээрийг өөрчилж, Ираны бүс нутгийн холбоотнууд болох Хезболла болон Хоутисыг дэмжих боломжийг зогсоох зорилт нэмсэн байна.

Цаашид зорилтууд дахин өөрчлөгдөж, зарим тохиолдолд Ираны агаарын хүчийг устгах, зарим үед цөмийн хөтөлбөрийг саармагжуулах зэрэг ялгаатай байдлаар тайлбарлагдсан байна.

Сүүлийн үед Рубио “пуужингийн чадавхийг бүрэн устгах” биш, харин “их хэмжээгээр бууруулах” гэж тодорхойлох болсон нь анхны хатуу байр суурь зөөлөрснийг харуулж байна. Эхэндээ АНУ Ираны пуужингийн системийг “бүрэн устгана” гэж мэдэгдэж байсан бол одоо “чадавхийг нь сулруулах” түвшинд зорилтоо бууруулсан байна. Мөн Ираны дэмжлэгтэй бүлгүүдийг бүрэн зогсоох биш “сулруулах” гэж тайлбарлах болсон.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэ нь дайны амжилтыг хэмжих шалгуурыг уян хатан болгох оролдлого байж магадгүй юм.

Трампын хэлснээр АНУ Ираныг цөмийн зэвсэг бүтээх боломжгүй болгосон тул “ажлаа дуусгаж байна” гэж үзэж байгаа аж. Тэрбээр АНУ Ираны агаарын орон зайг хяналтдаа авсан, мөн удирдлагын өөрчлөлт гарсан гэж мэдэгдсэн байна.

Мөн Ираны удирдлагууд АНУ-тай хэлэлцээр хийхийг “гуйж байгаа” гэж Трамп хэлсэн ч Иран үүнийг өмнө нь няцааж байсан.

Ираны ерөнхийлөгч Масоуд Пезешкиан дайныг дуусгах хүсэлтэй байгаа ч дахин сэдрэхгүй гэсэн баталгаа шаардлагатай гэж мэдэгджээ.

Шинжээчид АНУ-ын зорилго тодорхой бус, байнга өөрчлөгдөж байгаа нь дайны бодит үр дүнг үнэлэхэд хүндрэл учруулж байна гэж үздэг.

Гурав дахь удаагаа зохион байгуулж буй арга хэмжээний зохион байгуулагчдын ярьснаар, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трампын явуулж буй бодлого, тэр дундаа Иран дахь дайн, цагаачлалын бодлого болон амьдралын өртөг өсөж буйг эсэргүүцэж байна. “Трамп биднийг дарангуйлагч шиг удирдахыг хүсэж байна. Гэвч энэ бол Америк. Эрх мэдэл өөрийгөө өргөмжилсөн хаад эсвэл тэдний гар хөл болсон тэрбумтнуудад бус харин ард түмэнд бий” гэжээ.

Бямба гарагт Вашингтон хотод бүтэн өдрийн турш эсэргүүцлийн жагсаал өрнөсөн бол Нью Йорк хотын Таймс скверт олон мянган хүн цуглан, эсэргүүцлээ илэрхийлжээ.

Лос Анжелес хотод жагсагчид хууль хүчнийхэн рүү халдаж, шаардлагыг нь биелүүлээгүй тул баривчилгаа болсон байна. Ройтерс агентлагийн мэдээлснээр, Даллас хотод жагсагчид, цагдаа нарын хооронд бага хэмжээний мөргөлдөөн үүсэж, зарим жагсагчийг саатуулжээ.

 

“М” компанийн менежер Т нь 2025 оны 11-р сард тус компанид хамаарах зөрчлийн хэргийг ашигтай байдлаар шийдвэрлүүлж, татвар төлөхгүйн тулд нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн Татварын хэлтсийн Захиргаа хуулийн тасгийн дарга З.Оргилд албаны чиг үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдалтай нь холбогдуулан цагаан өнгийн дугтуйнд хийсэн 5500 ам.доллар буюу 20 сая төгрөгийн хахуулийг санал болгон албан өрөөний ширээн дээр тавьжээ.

Чингэлтэй дүүргийн Татварын хэлтсийн Захиргаа хуулийн тасгийн дарга З.Оргил нь Авлигын эсрэг хуулийн 8 дугаар зүйлийн 8.1 дэх хэсэгт заасны дагуу тухайн асуудлын талаарх мэдээллийг Авлигатай тэмцэх газарт ирүүлсэн байна.

Дээрх асуудалд холбогдуулан Авлигатай тэмцэх газрын Мөрдөн шалгах хэлтсээс эрүүгийн хэрэг үүсгэн, мөрдөн шалгах ажиллагааг явуулж шүүхэд шилжүүлэх саналтайгаар прокурорын байгууллагад хүргүүлэн, Сүхбаатар, Баянзүрх, Чингэлтэй дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2026 оны 2 дугаар сарын 12-ны өдрийн хуралдаанаар иргэн Т-д холбогдох хэргийг хянан хэлэлцэж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцож, түүнд 3 сая төгрөгөөр торгох ял оногдуулжээ.

Авлигатай тэмцэх газар авлигын гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр төрийн байгууллага, албан тушаалтныг авлигын эсрэг сургалтад хамруулж, авлигын эрсдэлийг бууруулах, авлигыг үл тэвчих үзлийг төлөвшүүлэх ажлыг тасралтгүй тогтмол зохион байгуулдаг. Чингэлтэй дүүргийн Татварын хэлтсийн Захиргаа хуулийн тасгийн дарга З.Оргил нь төрийн албан хаагчийн авлигаас ангид байх зарчмыг ёсчлон дагаж, авлигын талаарх мэдээллийг Авлигатай тэмцэх газарт нэн даруй мэдээлэх хуульд заасан үүргээ биелүүлсэн байна гэж АТГ-аас мэдээлэв.

Филиппин улсын ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос нэг жилийн хугацаатай үндэсний эрчим хүчний онц байдал зарлалаа. Энэ хүрээнд түлшний импортыг нэмэгдүүлж, тээврийн салбарт засгийн газраас дэмжлэг үзүүлэх зэрэг арга хэмжээ авч байна. Тус улс газрын тосныхоо 98 хувийг Персийн булангийн орнуудаас импортолдог. Ойрхи Дорнодод хоёрдугаар сарын 28-нд дайн эхэлснээс хойш Филиппинд дизель түлш, бензиний үнэ хоёр дахин өссөн юм. Онц байдлын хүрээнд Филиппиний засгийн газар шатахуун, хүнс, эм болон бусад чухал барааны нийлүүлэлтийг зохицуулах тусгай хороо байгуулсан. Ингэснээр засгийн газар шатахууны нөөцөө нэмэгдүүлж, жолооч нарт мөнгөн дэмжлэг үзүүлэн, зарим усан тээврийн үйлчилгээг багасгах зэрэг арга хэмжээ авч байна.

Ирланд улс шатахууны онцгой татварыг тэглэлээ. Энэ нь үнийн өсөлтийн огцом дарамтыг бууруулж, иргэдэд ирэх ачааллыг багасгахад чиглэж байна. Улмаар тавдугаар сар хүртэл дизель түлш литр тутамд 20 центээр, бензин литр тутамд 15 центээр хямдарна. Мөн ачааны машин, автобусны оператор зэрэг тээврийн компаниуд нэмэлт дэмжлэг авах болно.

Словени улс шатахууныг иргэдэд хязгаартай олгож эхэллээ. Тухайлбал, хувийн тэрэгтэй жолооч нар өдөрт дээд тал нь 50 литр шатахуун л худалдан авах боломжтой болж байна. Бизнес эрхлэгч болон фермерүүд дээд талд нь 200 литрийг л авах аж.

Хятад улсад шатахууны үнийн өсөлт түүхэн дээд хэмжээнд хүрсэн учраас стратегийн нөөцөө ашиглан зах зээлийг тогтворжуулах арга хэмжээ авч байна. Тус улсад бензин болон дизель түлшний үнийг анх тонн тутамд нь тус бүр 2205 болон 2120 юаниар нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байсан. Гэсэн хэдий ч засгийн газрын тохируулгын дараа Мягмар гаригаас (2026.03.24) эхлэн өсөлт бараг хоёр дахин буурч, 1160 юань болон 1115 юань болсон.

Өмнөд Солонгос улс шатахууны хэрэглээг багасгах үндэсний аян өрнүүлж улс орон даяар автомашины хэрэглээг бууруулахыг уриаллаа. Учир нь хөгжиж буй орнуудад түлшний хомсдол илүү хүнд тусч байна. Өмнөд Солонгосын засгийн газар мөн нийтийн тээврийн хэрэгслийн түлшний хэрэглээг бууруулахын тулд онцгой байдлын шинэ дүрэм нэвтрүүлсэн. Гэхдээ устөрөгчийн түлшээр ажилладаг тээврийн хэрэгсэлд энэ дүрэм нөлөөлөхгүй бөгөөд улсын дугаарын сүүлийн орон тоогоор зорчих өдрийг нь хязгаарлаж эхэлж байна.

Шри Ланка улс шатахууныг хязгаартай олгож эхэлсэн бөгөөд ажлын дөрвөн өдрийн горимд шилжиж, Лхагва гаригийг амралтын өдөр болголоо. Учир нь тус улсын түлшний нөөц одоогийн хэрэглээний түвшинд 25 хоногоос хэтрэхгүй байхаар хэмжээтэй байгаа юм. Мөн тээврийн хэрэгслийн улсын дугаар нь сондгой эсвэл тэгш тоогоор төгссөн эсэхээс хамааран зөвхөн тодорхой өдрүүдэд л түлш авч болно. Эрэлтийг бууруулж, хэрэглээг удаашруулахын тулд тус улсын засгийн газар түлшний үнийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлсэн байна.

Бангладеш улс мөн адил шатахууныг хязгаартай олгож эхэлсэн бол Камбож улсад хийн түлшний хомсдол үүсэж, нийтийн тээвэр доголдож, иргэдийн амьдралд нөлөөлж эхэлсэн байна.